woensdag, 23 april 2003
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Willen we nog wel windenergie?


Stel dat een kunstenaar voor zou stellen om – bij wijze van symbool van onze snelle tijd – verspreid door het land 2000 Boeings 747 (de Jumbo) rechtop te zetten. Zou een dergelijk voorstel veel enthousiasme opwekken? Waarschijnlijk niet, protesten over horizonvervuiling liggen meer voor de hand.

Toch is de Nederlandse overheid op het ogenblik bezig met een vergelijkbaar project : het massaal, desnoods onder dwang, plaatsen van grote windturbines. De rotoren van deze machines beslaan een groter oppervlak dan een Boeing 747 en dat alles bovenop een tientallen meters hoge paal. Om nog een andere indruk van de omvang te geven: als zo’n molen een rotor heeft met wieken van 48 meter (er zijn er daarvan onlangs in Vlissingen een aantal geplaatst, in Flevoland en Delfzijl staan nog grotere in de planning) dan bestrijken die een groter oppervlak dan een voetbalveld. Om het windenergiebeleid tot een succes te maken moeten er van dergelijke molens nog duizenden geplaatst worden in Nederland.

Het wordt echter steeds onwaarschijnlijker dat dat lukt. In Friesland is een aparte organisatie tegen windenergie opgericht (Gjin rommte foar wynhandel). Uit een enquete bleek dat de Friezen vinden dat de windmolens hun landschap aantasten, en het provinciaal bestuur heeft dan ook een rem gezet op de verdere invoering van windenergie in de provincie (het slopen van solitaire, d.w.z. alleenstaande, molens wordt gestimuleerd). Actievoerster Annie Jongedijk vertelt hier (in Real Audio) over de Friese anti-wind beweging. In Zeeland protesteert de Stichting het Zeeuws Landschap tegen ieder windmolenplan, in Delfzijl verzet de stichting Windhoek zich tegen het in aanbouw zijnde grootste windmolenpark van Nederland, en in Noord Holland heeft zich rond de zangeres Imca Marina een actiecomité gevormd. Overal in het land liggen gemeente- en andere besturen dwars als er weer een aanvraag voor een bouwvergunning wordt ingediend. Dit wordt dan altijd toegeschreven aan het ‘Not in My Backyard’-syndroom., kortweg NIMBY: men wil wel windmolens maar niet in de eigen achtertuin. (Het is curieus dat de diagnose ‘NIMBY’ vooral negatief bedoeld wordt, terwijl het in feite het bewijs is dat mensen zich verantwoordelijk voelen voor hun leefomgeving – precies wat de overheid graag wil).

De protesten tegen windenergie beperken zich niet tot Nederland. In Duitsland bestaan volgens zeggen 200 ‘Burgerinitiativen’ tegen windenergie (zie ook de sites van Wilfried Heck en die van Michael Reutemann ). Honderd hoogleraren en wetenschappers ondertekenden het Manifest van Darmstad tegen windenergie (een Nederlandse aanpassing daarvan vindt U hier). Op 10 november 1999 vond bij de Berlijnse Reichstag de eerste demonstratie tegen windenergie plaats. Van de Engelse organisatie Country Guardian wordt (in de Washington Times van 30-12-99) gezegd dat deze een score haalt van 80% als het gaat om het tegenhouden van de plaatsing van windmolens. In Denemarken, Zweden, Nieuw Zeeland en Schotland.

Hieronder enkele argumenten tegen windenergie:

1. Windmolens zijn niet nodig: er zijn geen tekorten aan energie

2. De bijdrage van windenergie is futiel

3. Windmolens tasten de horizon aan

4. Windenergie is heel duur.

5. Windmolens zijn niet goed voor het milieu

6. Windmolens zijn onveilig voor mensen en vogels

1. Windmolens zijn niet nodig: er zijn geen tekorten aan energie

Wie windmolens afwijst wordt doorgaans op bestraffende toon de vraag gesteld, wat dan? Kernenergie? Voor ondergetekende zou dat geen bezwaar zijn, maar de vraag ‘hoe komen we aan onze energie?’ is niet urgent: er zijn geen energietekorten en ze dreigen ook in het geheel niet (ondermeer dankzij de inzet van de milieubeweging). Een paar voorbeelden:

Olie
De bewezen voorraden zijn nu stukken groter dan enkele decennia terug. Waarschijnlijk vinden oliemaatschappijen nog veel meer olie als ze door zoeken, maar dergelijke exploraties zijn peperduur, en hebben tot gevolg dat je vervolgens ook olie vindt, waardoor de voorraad dus toeneemt en de prijs zakt. Als olie echt zo snel uitgeput zou raken hoefden de voorstanders van wind-energie maar glimlachend achterover te leunen, want dan zou de markt hen toch meteen toevallen?. Dus: voorstanders van windenergie, zet je raam open en de kachel aan! .

Gas
De reden dat de NAM in de Waddenzee gas wil gaan boren is in feite: als we nu dat gas uitverkopen verdienen we er nog wat aan (en ook de staat der Nederlanden), straks komt die enorme hoeveelheid aardgas uit Siberië onze kant op en daar kunnen we niet tegen concurreren. In plaats van geld verdienen met onze eigen bodemschatten, moeten we dan betalen voor bodemschatten van elders.

Steenkool
Iedereen is het er over eens: de steenkolenvoorraden in de wereld zijn onbeschrijflijk groot. Als we in hetzelfde tempo doorstoken als nu hebben we nog voor honderden, wellicht duizenden jaren voldoende. En het milieu dan? De milieuproblemen die de kolencentrales in Nederland en Duitsland veroorzaakten, zijn grotendeels opgelost. Er bestaan diverse milieuvriendelijke technologiëen zoals kolenvergassing en recenter: de verwijdering van kooldioxide uit de afvalgassen van de centrales.

Duizenden jaren voorraad
Zelfs een uitgesproken pleitbezorger van windenergie als W.J. Lenstra van het Ministerie van VROM wijst er in Economisch Statistische Berichten (17-9-99) op dat de totale fossiele voorraad toereikend zou zijn om het huidige wereldenergieverbruik nog 3000 jaar voort te zetten. Volgens anderen is er nog voor 70.000 jaar voldoende.

Er is geen tekort aan brandstoffen, en wie nu geld uitgeeft aan dure en onnodige energievormen als windmolens of energiebesparing die is nogal decadent bezig. Toon Ahsmann legt uit. Pieter Lukkes heeft een andere invalshoek maar komt tot vergelijkbare conclusies: energietekorten zijn niet te vrezen.

Op de site van het Cato instituut (Washington) legt Robert Bradley uit waarom duurzame energiebronnen als windenergie vooral duur zijn en zeker niet ‘groen‘, en ook is Bradley ervan overtuigd dat fossiele energiebronnen (olie kolen en gas) steeds duurzamer kunnen worden toegepast.

Milieubeweging bedankt!
De milieubeweging heeft jarenlang paniekberichten over teruglopende voorraden verspreid en als gevolg daarvan is een enorme creativiteit losgekomen om nieuwe energiebronnen te vinden. Dat is behoorlijk gelukt: energie uit mest, brandstofcellen, waterstofmotoren, verf die (op het wegdek gesmeerd bijvoorbeeld) electriciteit oplevert, kernfusie en ga zo maar door. Er was dus al geen reden om je zorgen te maken, en dankzij de milieubeweging is die er helemaal niet meer. Overigens voorspelt het Journal of Political Economy dat de kosten van zonne-energie dusdanig snel dalen dat naar verwachting 90% van de wereldkolenvoorraad nooit zal worden gebruikt. Het is dus een goede zaak dat Shell niet tegemoet komt aan het verzoek van Greenpeace om een miljard in zonne-energie te investeren. Die prijs zakt toch wel en ondertussen kunnen we dan nog wat rijker worden met het verkopen van fossiele brandstoffen.

2. De bijdrage van windenergie is futiel.

Veel mensen kijken vertederd naar windmolens omdat ze in de veronderstelling verkeren dat zo’n molen de electriciteit levert voor een nabijgelegen boerderij. Het is een mooi cliché: de boer die in zijn eigen behoeften voorziet, maar het klopt niet: de windmolens staan gekoppeld aan het electriciteitsnet en vormen zo één systeem met de hoogspanningsmasten in het land. En de molens leveren niet alleen stroom aan het net, maar gebruiken er ook van: de interne electronica is er dusdanig van afhankelijk dat een storing op het net ogenblikkelijk het remmen van de molen tot gevolg heeft.

En de bijdrage die de molens aan dat electriciteitsnet leveren is weinig indrukwekkend. Pieter Lukkes, emeritus hoogleraar geografie van de Rijksuniversiteit Groningen zet wat cijfers op een rijtje: ‘In 1996 werd 90,6 miljard kubieke meter aardgas uit onze bodem geput. Daarvan werd 46,2 miljard kubieke meter aan het buitenland geleverd. De besparing door windenergie bedroeg 0.129 miljard kubieke meter aardgas. Dat betekent dat alle windturbines in Nederland 700 jaar moeten draaien om één jaar aardgaswinning uit te sparen. Het betekent ook, dat als de Gasunie de gasexport gedurende één jaar onderbreekt, de huidige windturbines in Friesland 1750 jaar lang kunnen worden stilgezet!! We zijn dan in het jaar 3750!(…) Het effect van windenergie op de besparing van fossiele brandstoffen is hetzelfde als dat van pissen in de oceaan’.

3. Windmolens tasten de horizon aan

Wie zich om esthetische redenen verzet tegen windenergie krijgt alras voor de voeten geworpen dat het landschap immers ook vol staat met hoogspanningsmasten. Dat is een vreemd argument: waarschijnlijk vinden de tegenstanders van windenergie die hoogspanningsmasten ook weinig fraai en weten ze ook dat meer windmolens geenszins betekent minder hoogspanningsmasten – die blijven gewoon staan. A.C. de Goederen schreef hierover op zaterdag 29 april 2000 in het Parool een ontnuchterend artikel: ‘Windenergie parasiteert op de conventionele centrales’.

Windparken kosten per eenheid energie 85 maal (range 30-200 keer) zoveel ruimte als een vergelijkbare centrale die draait op gas, olie, kolen of uranium ( Flavin and Lenssen, Power Surge, p. 294).

De Groningse professor Lukkes wijst op het valse van de vergelijking met oude windmolens (Real audio). Daarvan stonden er vroeger inderdaad duizenden in ons land maar ze waren maar een meter of 30 hoog (op het moment werkt men aan molens die drie maal zo hoog zijn), en ze draaiden alleen naar behoefte: graanmolens als de oogst binnen was gehaald, zaagmolens als er gezaagd moest worden en poldermolens als er overtollig water was. Voor de moderne windmolens is het voortdurend oogsttijd, dus als het even kan staan ze te zwiepen. ( overigens: beneden de windkracht 3 draaien ze wel maar leveren geen energie, boven windkracht 7 staan ze stil om reden van veiligheid ).

Volgens landschapsarchitecte Caroline Stanton, daarin ondersteund door windenergiepromotor Paul Gipe, is een windmolen van 30 meter hoogte dominant in een gebied van 12 vierkante kilometer en een belangrijk object in een gebied van 75 vierkante kilometer. In de provincie Zeeland waar ondergetekende woont staat op het ogenblik ongeveer 20% van de 250 megawatt vermogen die er volgens de planning zouden moeten komen. Nu al zie je waar je ook staat in deze platte provincie aan de horizon wel één of meer molens (In Friesland en Flevoland is het overigens niet anders). De provincie Zeeland heeft te kennen gegeven alle geplande windmolens ook daadwerkelijk te willen plaatsen, zij het dan wellicht wat later dan afgesproken. De voor ruimtelijke ordening verantwoordelijk gedeputeerde heeft overigens wel laten blijken zich zorgen te maken over de horizonvervuiling door GSM-masten.

Het energiebedrijf Nuon wil dit najaar voor kleinschalig gebruik 12 meter hoge windturbines op de markt brengen die bovenop daken van huizen geplaatst zouden kunnen worden. Niet in de oude wijken van de steden volgens woordvoerster Annemarie Goedmakers van NUON, maar wel op flats en kantoorgebouwen. Directeur Johan Keurentjes van molenbouwer Lagerwey tegen het Algemeen Dagblad: “Behalve opwekking van duurzame energie kunnen bedrijven en particulieren hier ook iets mee uitdragen. De belangstelling groeit. En ik zie ook windmolens bovenop flatgebouwen, zoals in de Bijlmer.” Tussen nu en 2004 hoopt hij 1000 molens (kosten ƒ35.000) af te zetten. “Dat zal het stads- en dorpsbeeld wel iets veranderen.”

Je kunt de esthetische kwaliteit van windmolens een subjectieve zaak vinden, maar op het moment dat er sprake is van een daling van de prijzen van onroerend goed in de omgeving van windmolens (zowel duitse als friese actiegroepen beweren dat) wordt de lelijkheid behoorlijk objectiveerbaar. Volgens de Country Guardian in Engeland zijn woningen binnen een mijl afstand van een moderne windmolen zo goed als onverkoopbaar. In de iets wijdere omgeving zou sprake zijn van een waardedaling van 20-50%.

4. Windenergie is heel duur.

De wind is gratis roept menige wind-enthousiasteling, en dat is natuurlijk waar. Het gas onder de Wadden en de kolen en olie in de bodem zijn ook gratis, niemand heeft ooit een cent neergeteld om ze daar te leggen. Maar als je er iets nuttigs mee wilt doen, zul je toch de beurs moeten trekken, de olie springt niet vanzelf in je kachel, en als je een gloeilamp in de wind houdt gaat-ie niet aan..

Wie de prijzen van energieopwekking wil vergelijken komt terecht bij de kosten van een kiloWattuur electriciteit. U als consument betaalt daar nu ongeveer 30 cent voor, maar dat bedrag bestaat maar voor een deel uit de werkelijke productiekosten. Volgens Theo de Lange van het Energieonderzoek Centrum Nederland in Petten bedragen de productiekosten per kiloWattuur electriciteit uit een kolen- olie- of gasgestookte centrale 8 a 9 cent, maar dat bedrag kan volgens president-directeur Carl-Eric Nyquist van de Zweedse electriciteitsproducent Vattenfall in Nederland binnen enkele jaren bijna gehalveerd worden tot 3,5 à 4 cent per kiloWattuur.

Volgens dezelfde berekeningen kost een kiloWattuur electriciteit uit een windmolen nu 14 tot 16 cent. Nu is windenergie dus al twee keer zo duur als conventioneel opgewekte electriciteit, en op de toekomstige geliberaliseerde stroommarkt wordt dat 4 keer zo duur. Windstroom lijkt een volstrekt onrendabel product, maar toch staan de potentiële windparkbeheerders te trappelen van ongeduld om molens te plaatsen: financieel is het op het ogenblik zeer aantrekkelijk om windmolens te bezitten, om de simpele reden dat de overheid iedereen dwingt om bij te dragen aan de winst van makers en gebruikers van windmolens.

Een windmolenaar kan aanspraak maken op diverse regelingen die de investering aantrekkelijk maken, zoals: de Regulerende Energiebelasting (REB/Ecotax), de Energie-investeringsaftrek (EIA), de Vamil (vrije aftrek milieu-investeringen), de Groen financiering, de Subsidieregeling Energievoorziening in de Non-profit- en bijzondere sectoren (EINP), het Besluit subsidies Economie, Ecologie en Technologie (EET) en het Energiebesparingsfonds energiebedrijven, het Besluit subsidies energieprogramma’s (BSE).

Een deel van de subsidies dient om de aanschaf en plaatsing van de molens aantrekkelijk te maken en vooral de Ecotax (ook wel Regulerende Energiebelasting) dient om het prijsverschil tussen fossiele stroom en windstroom goed te maken. Kleinverbruikers betalen 8 ct per kiloWattuur (de eerste 800 kWh zijn vrijgesteld), grootverbruikers betalen minder en hiervan worden ondermeer de producenten van windstroom betaald (ook andere duurzame energiebronnen worden gesponsord). In 1999 ontvingen zij ongeveer 50 miljoen gulden voor de in totaal geleverde hoeveelheid van 0,6 miljard kiloWattuur windstroom.

Dat betreft dus alleen de Ecotax, het is niet eenvoudig een compleet beeld te krijgen van de totale stroom geld die van de Nederlandse belastingbetalers richting producenten en uitbaters van windmolens vloeit . Het loopt waarschijnlijk in de honderden miljoenen. Volgens Theo de Lange van het ECN kan een bezitter van een windmolen uit gaan van een return on equity van 20%, en dat laat geen voor geld gevoelig mens passeren.

5. Windmolens zijn niet goed voor het milieu

Ooit was de dreiging van kernenergie met diens gevaren voor mens en milieu het belangrijkste argument voor windenergie. Maar toen, na het ongeluk in Tsjernobyl, het doek leek te vallen voor kernenergie kwam windenergie toch beduidend moeizamer van de grond dan menigeen had gehoopt. Dat was het gevolg van het NIMBY syndroom, het ‘Not In My Backyard Syndroom’ dat de windmolenliefhebbers ertoe noopte een nieuwe boeman aan te roepen: het broeikaseffect en de dreigende stijging van de zeespiegel.

Het ‘broeikaseffect’ staat tegenwoordig vooral bekend als de klimaatverandering zoals we die zouden veroorzaken door het stoken van de fossiele brandstoffen: daarbij komt het gas kooldioxide vrij en dat blijft als een soort isolerende deken in de atmosfeer hangen. De daarmee gepaard gaande opwarming zou besmettelijke ziektes, overstromingen, hongersnoden en andere rampspoed over ons brengen, en daarom is het devies minder stoken, meer windmolens. Volgens de Amerikaanse econoom Thomas Galen Moore heeft het broeikaseffect overigens vooral positieve gevolgen maar hier gaan we even mee op de golf van angst en vragen ons af: zijn windmolens de oplossing?

Neen. Een windmolen produceert geen kooldioxide, maar om zo’n stalen molen in elkaar te zetten moet je heel wat fossiele brandstoffen verstoken. Vergeleken met een oude electriciteitscentrale is een windmolen milieuvriendelijk maar niet als je de kooldioxide die die centrale produceert afvangt en opslaat. Dan slaat de milieubalans plots om ten gunste van een electriciteitscentrale, en bespaar je ook nog eens geld. Arie de Goederen schreef over deze materie een verhelderend verhaal.

Als de met het broeikaseffect samenhangende zeespiegelstijging doorzet (nadruk op ‘als’) dan verwacht men dat deze zo’n 50 cm zal bedragen over enkele decennia. Volgens sommigen kunnen windmolens (door hun besparing op fossiele brandstoffen) deze stijging beperken. Klopt, zegt professor Lukkes uit Groningen, bij elkaar zouden alle huidige Nederlandse windmolens deze stijging kunnen beperken met in totaal één tweehonderdste millimeter! Alle windturbines op de wereld bij elkaar zouden de zeespiegelstijging met een zevende millimeter beperken.

6. Windmolens zijn mens en vogel-onvriendelijk

Vogelliefhebbers vinden het verschrikkelijk, anderen maken zich er minder druk om, maar windmolens eisen slachtoffers onder de vogels. Veel?

* In de Altamont Pass in Californië staan meer dan 5000 windmolens die ieder jaar honderden steenarenden (officieel beschermd) roodstaartbuizerds, Amerikaanse oehoes, kalkoengieren en andere vogelsoorten slachtofferen. Deze grote roofvogels glijden door de lucht op zoek naar eekhoorns en konijnen en vliegen dan in de met 200 km per uur rondzwiepende wieken die zich op hun netvlies alleen manifesteren als een wazige plek. De vogels die aan dit lot ontsnappen en even uitrusten op de gondel van de molen worden bij het opvliegen soms in de rotor gezogen. Getracht wordt dit probleem te verminderen door twee maal zo grote molens (van 30 naar 60 m ashoogte) te plaatsen die niet zo snel draaien.

* Of dit een goede oplossing is valt te betwijfelen: molens van dergelijke omvang zijn gebruikelijk in Nederland, maar Vogelbescherming Nederland heeft (5 nov. 1999) minister Pronk opgeroepen om geen windmolenpark langs de Afsluitdijk toe te staan in verband met de te verwachten schade onder de vogels. ‘De Waddenzee vormt een trechter in de trekroute van ruim 8 miljoen vogels die vanuit het hoge noorden, waar ze broeden, vaak doortrekken tot diep in Afrika en terug. Ze rusten en fourageren in de Waddenzee om krachten op te doen voor het vervolg van de reis. Daarnaast verblijven er nog eens een miljoen vogels permanent. Op de Waddenzee zijn vele beschermende maatregelen van toepassing als Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn, de Natuurbeschermingswet, Planologische Kernbeslissing en Ecologische hoofdstructuur. Des te opmerkelijker is de discussie over een windmolenpark van honderden hectares aan beide zijden van de Afsluitdijk, dat over duizenden hectares verstoring oplevert voor vogels. Een dergelijk windmolenpark betekent voor vogels niet alleen verlies van leefgebied, maar ook verstoring van vliegroutes, een energieverslindende barriere tussen voedsel- en rustgebieden en een groot aanvaringsgevaar’.

Vogelbescherming is niet alleen tegen windmolens in het Waddengebied, alle gebieden die vallen onder de ecologische hoofdstructuur zijn voor deze organisatie taboe. ‘We zijn niet tegen windmolens, hoewel je steeds vaker hoort dat we ze eigenlijk niet nodig hebben’, zo zegt een voorlichter, ‘maar zet ze wat ons betreft maar in industriegebieden’.

Meneer Henk Hutting van de Kema wijst er op dat als de afgesproken 1000 megawatt aan windmolens geinstalleerd zal zijn dat jaarlijks 20.000-40.000 vogelslachtoffers zal eisen. Wie dat veel vindt moet bedenken dat het autoverkeer in Nederland jaarlijks 6 miljoen vogelslachtoffers eist en hoogspanningsleidingen 1,5 miljoen. Dat plaatst het in perspectief. Je zou ook kunnen zeggen dat Nederland dan getroffen wordt door jaarlijks een gemiddelde olieramp, want die kosten vergelijkbare aantallen slachtoffers.

De amerikaanse expert Robert Bradley zegt: ‘Je kunt je indenken dat men technologische oplossingen zal bedenken waardoor windenergie minder vogels doodt. Die maatregelen zullen windenergie economisch gezien alleen maar minder concurrerend maken’.

Op deze website vind U meer informatie over de effecten van windturbines, hoogpanningsmasten en leidingen op vogels http://www.towerkill.com/

Ongelukken
In de periode van 16 januari tot 12 april 1999 vonden in Duitsland 12 ongelukken plaats met 15 windturbines. Bij vijf molens werden de wieken, of stukken daarvan, 168 meter weggesmeten (in een geval 300 meter) . Tweemaal kwam een complete gondel (het deel waar de as in zit) naar beneden. Begin maart 1998 kwam de machinekamer (de gondel) van een molen in Husum naar beneden . April 1997 was bij een vergelijkbaar ongeval in Kaiser-Wilhelm-Koog een sterfgeval te betreuren.

Volgens een artikel uit 1996 van de duitse hoogleraar Otfried Wolfrum, (Toegepaste Geodesie, Universiteit van Darmstadt) heeft er een aanzienlijk aantal ongelukken plaatsgevonden. Bij één daarvan werd een wiek van 500 kilo 280 meter ver gesmeten. Vooral de nieuwe 500 kilowatt molens zouden riskant zijn. Volgens Wolfrum zijn toeristenwegen langs windparken in Nordfriesland om veiligheidsredenen afgesloten. In Palm Springs (Californië) hebben de autortiteiten een afstand van een halve mijl tussen windmolens en de snelweg verordonneerd.

Met de onveiligheid van windmolens valt het volgens meneer Hutting wel mee. ‘Er valt wel eens een blad af ‘, zo geeft hij toe, maar van een sterfgeval heeft hij nog niet gehoord. De windmolens die bijvoorbeeld bij het veerplein van de pont Kruiningen-Perkpolder (Zeeland) staan hebben een risicoanalyse ondergaan en daarbij kwam dat er een kans van 1 op de 10 miljoen was dat een daaronder op de veerboot wachtende automobilist getroffen wordt door een afvallende wiek. Daarmee zijn molens veiliger dan dijken (maar dat zijn kerncentrales ook).

Op 9 December 1993 vlogen op een windfarm in Wales (Cemmaes) delen van een wiek 400 meter ver. In Tarifa (Spanje) braken in november 1995 tweemaal wieken af, een in zwaar weer, de ander in heel rustig weer. (Windpower Monthly, December 1995).

Een ander veiligheidsprobleem is dat zich ‘s winters ijsafzetting op de wieken kan voordoen. Die stukken ijs kunnen bij dooi levensgevaarlijke projectielen vormen. In Nederland gaat een windmolen uit als er ijsafzetting wordt geconstateerd, maar In Duitsland heeft men ijsklompen gemeten van 15 cm dikte. Dergelijke stukken ijs zouden volgens eenvoudige berekeningen met een snelheid van meer dan 300 kilometer per uur door de lucht gaan en een halve kilometer verderop neerkomen. Op de duitse Ovenden Moor windpark staat ‘s winters een waarschuwingsbordje ‘Vallend ijs’.

De Nederlandse stichting de Windhoek houdt een overzicht bij van incidenten met windmolens.

Website Querulant

De tekst van deze site is voor publikatie toegezonden aan een aantal prominente voorstanders van windenergie in Nederland met het verzoek ons te wijzen op fouten. Behoudens een uitnodiging om eens te komen praten is er niet gereageerd.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...Loading...

Door Theo Richel, topic: Alternatieve Energiebronnen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Arthur schreef op : 1

    Met de huidige doelstellingen (1500 MW op land in 2010 en 6000 MW op zee in 2020) kan 24% van onze electriciteitsvoorziening met windenergie worden voorzien. Ik vind dat een substantieel deel, zeker als je bedenkt dat windenergie slechts een deel is van de oplossing naar een duurzame samenleving. Momenteel wel de goedkoopste en meest effectieve vorm van duurzame electriciteit overigens.

    Overigens mag meneer Lukkes best tegen windmolens zijn omdat hij ze lelijk vindt, maar hij moet niet jokken over de cijfers. Zie deze brief van het Ministerie van VROM en de Provincies aan hem: http://www.ipo.nl/documents/BRF%20IPO-Lukkes%20050215%20Notitie%20windenergie.pdf

  2. Tinus schreef op : 3

    Gefeliciteerd….

    Zie je het al voor je 6000MW op zee. Stel dat ze knoerten van windmolens neerzetten a’ 5MW de stuk (http://www.repower.de/index.php?id=66) , dan heb je er 1200 nodig. Dan spreekt men wel van opgesteld vermogen, immers de wind die hiervoor benodigd is, is niet altijd aanwezig. Maar genoeg over cijfers waar menig mens niet eens naar kan rekenen.

    Heb je enig idee wat daar bij komt kijken om die dingen te bouwen?? En wel op zee?? Wat er aan materiaal nodig is (en niet alleen voor de molens zelf: ALLES MEENEMEN!!)?? Wat het onderhoud kost?? En hoe je ze gaat onderhouden?? Welke afstand de molens onderling moeten hebben en welk oppervlakte het geheel in beslag gaat neemt?? Hoe je de energie opgewekt op zee over een enorm gebied aan land krijgt (technisch aspect: We praten wel over 6000MW wanneer er genoeg wind staat)?? We gaan een vijfbaanssnelweg hiervoor bouwen waar merendeels maar 1 rijstrook wordt genuttigd…… Wat kost het om de GRIJZE centrales in een bepaalde mate werkloos toe te laten kijken, als de wieken wel draaien?? Ooit bij stilgestaan dat een grote GRIJZE plant meer onderhoud vergt, wanneer deze wordt ingezet voor piekbelastingen i.p.v. base load?? Wie gaat dit betalen?? (Dat zijn wij overigens).. Welke invloed heeft dit op de APX wanneer op grote schaal windenergie wordt opgewekt?? (dat is een doordenker…)

    Daarbij wat andere nadelen?? De variatie die deze windmolens aan energie op het net gooien is zo groot, dat het vrijwel onmogelijk wordt voor de huidige centrales om dit op te vangen. Ooit al eens gehoord van een Black-Out? Daar zijn we dan wel naar aan het solliciteren. Ook al eens gehoord van blindvermogen?? Laat maar….

    Weegt dit alles op tegen de voordelen?? Welke zijn dit dan?? Werkgelegenheid is er één. Toerisme misschien? Milleu??? Wat is de uitstoot van schadelijke stoffen die dit alles moet realiseren?? Windmolens (+ alle andere toebehoren) worden ook gemaakt in een proces en wel met grondstoffen en vervaardigt uit grondstoffen. Hoe groen is onze groene energie van windmolens, als je de gehele keten meeneemt?????

    Welk belang heb jij eigenlijk in windmolens?? Verkoop je ze, of ben je onderhoudsmonteur?? Vast geen technicus met achtergrond energietechniek…. dan zou je namelijk beter moeten weten….Of heb je aandelen hierin?? Of denk je nu echt de natuur te helpen?? Ik zou alleen graag willen weten in welke mate en tegen welke prijs…….Kosten-Baten Analyse… wie heeft hem???

    Iedereen heeft recht op een mening en ieder mag roepen wat hij wilt. Maar ooit afgevraagd waarom kernenergie weer bespreekbaar wordt?? Straks dan toch, let maar op… Waarschijnlijk worden we straks allemaal wel wakker geschud…. Dan wel niet bespreekbaar met onze millieu activisten, die overigens goed werk leveren, maar op dit gebied slaan ze de plank gigantisch mis… Dat is wanneer mensen zonder enige kennis van zaken conclusies gaan trekken. Immers een conclusie is snel gemaakt, als je maar zorgt dat je geen kennis van zaken hebt……Dit geld ook voor de ‘huidige’doelstellingen voor wat betreft het aandaal van windenergie…..

  3. Arthur schreef op : 4

    Beste Tinus,

    Ik zal proberen een aantal van je vragen te beantwoorden:

    -> Zie je het al voor je 6000MW op zee?
    A: Ja hoor!
    -> Hoe je de energie opgewekt op zee over een enorm gebied aan land krijgt
    A: met kabels

    -> Heb je enig idee wat daar bij komt kijken om die dingen te bouwen?? En wel op zee?? Wat er aan materiaal nodig is (en niet alleen voor de molens zelf: ALLES MEENEMEN!!)?? Wat het onderhoud kost?? En hoe je ze gaat onderhouden??
    A: Ja, ik heb wel enig idee. De eerste offshoreprojecten zijn al enige tijd in bedrijf (Zweden, Denemarken, Ierland, UK), en daar wordt veel nuttige ervaring opgedaan. In Nederland en daarbuiten wordt de ervaring uitgewerkt in onderzoeken en optimalisatie van installatie en onderhoudsconcepten. Er is aangetoond dat het kan, en we zitten aan het begin van de leercurve, dus er zal de komende jaren nog in hoog tempo verder geoptimaliseerd worden. We zijn er tenslotte ook in geslaagd om installaties neer te zetten die olie uit de zeebodem halen.

    -> Welke afstand de molens onderling moeten hebben en welk oppervlakte het geheel in beslag gaat neemt??
    A: De door jou aangehaalde 5 MW turbines zullen op ca. 800 m uit elkaar worden gebouwd. Om een grit van 1200 turbines te bouwen heb je dus ongeveer 35×35 turbines nodig. Dit is ongeveer 800 km2 (28 km bij 28 km), oftewel 1,4 % van het NL continentaal plat (56785 km2). Overigens zullen die 6000 MW niet in 1 groot park worden gebouwd, maar in plukjes van kleinere opstellingen. Verder zal met een groter windturbinetype deze oppervlakte afnemen. En… van die 800 km2 is 99,9976% niet bebouwd, want dat is tussenruimte tussen de turbines, waar de zee vrolijk verder leeft, en zelfs een rijker ecologisch systeem ontstaat door de aanwezigheid van obstakels in het water en de afwezigheid van vissers.

    -> We praten wel over 6000MW wanneer er genoeg wind staat)??
    A: Klopt. Gemiddeld zul je op 35 tot 40% van die 6000 MW draaien. Het gaat dan ook om de hoeveelheid opgewekte energie, en niet om het geïnstalleerd vermogen. Een conventionele centrale draait in de praktijk op ongeveer 60% van zijn vermogen. Is dat een probleem? Nee hoor, want het gaat om de energie. Met 6000 MW wndenergie offshore kun je ongeveer 20% van de NL electriciteitsbehoefte afdekken.

    -> Wat kost het om de GRIJZE centrales in een bepaalde mate werkloos toe te laten kijken, als de wieken wel draaien?? Ooit bij stilgestaan dat een grote GRIJZE plant meer onderhoud vergt, wanneer deze wordt ingezet voor piekbelastingen i.p.v. base load?? Wie gaat dit betalen?? (Dat zijn wij overigens).. Welke invloed heeft dit op de APX wanneer op grote schaal windenergie wordt opgewekt?? (dat is een doordenker…)
    A: Uiteindelijk zullen alle grijze centrales werkloos zijn omdat de grondstoffen uitgeput of te duur zullen zijn. We moeten dus nu hard werken aan verduurzaming van onze energievoorziening om in de toekomst verzekerd te zijn van goedkope energie, zonder politieke en economische afhankelijkheid van landen waar fossiele brandstoffen en uranium worden gewonnen. Back-upvermogen heb je nu voor alle energieopwekkingsunits nodig. Als er een centrale van 500 MW draait, heb je 500 MW aan back-up nodig, want die centrale kan ook uitvallen. In de praktijk heb je een mix van bronnen, en aan de andere kant een mix van afnemers met elk hun eigen karakteristiek. Afnemers fluctueren ook nogal, en daarin is bijvoorbeeld een kerncentrale vrij onhandig, want die heeft een constante output. Uiteindelijk gaat het om leveringszekerheid. Nu is het in NL zo dat iedere windturbine bijdraagt aan de leveringszekerheid. Er is nl. een kans dat hij produceert, dus draagt dit bij aan vergroting van de kans dat er stroom uit je stopcontact komt. In feite zou je voor een gelijkblijvende leveringszekerheid ander vermogen kunnen afbreken bij iedere windturbine die wordt gebouwd. Windenergie is op basis van weersvoorspelling day ahead goed te voorspellen, en dus te verkopen. Als je er naast zit met je voorspelling heb je onbalanskosten. Voor windenergie is dit gemiddeld enkele tienden cent per kWh. Windenergie zal het effect dat olieprijzen hebben op de APX afdempen.

    -> Daarbij wat andere nadelen?? De variatie die deze windmolens aan energie op het net gooien is zo groot, dat het vrijwel onmogelijk wordt voor de huidige centrales om dit op te vangen. Ooit al eens gehoord van een Black-Out? Daar zijn we dan wel naar aan het solliciteren. Ook al eens gehoord van blindvermogen?? Laat maar….
    A: De variatie vrijwel altijd goed worden opgevangen in het huidige E-systeem. KEMA heeft uitgerekend dat je in NL in het huidige E-systeem zonder grote problemen 13.000 MW kan aansluiten. De alarmerende berichten van grote hoeveelheden windstroom uit Duitsland moeten serieus genomen worden. In feite zit de crux hem hier in de gebrekkige Duitse regelgeving. Windturbines worden hier niet behandeld als normale opwekkers, maar hebben met prioriteit recht op levering. Dat betekent dat de netbeheerder niet op de turbines kan ingrijpen in die zeldzame gevallen dat de windturbines een te groot aanbod veroorzaken. Het ligt dus niet aan de turbines, maar aan de Duitse regelgeving. In DK zijn de regels anders. Hier wordt een 160 MW offshore windpark door ELSAM zelfs als regelunit ingezet. Op het moment dat er een piekvraag verwacht wordt (bijv. tijdens de pauze van een voetbalwedstrijd op tv), worden de windturbines op een lager vermogen geregeld, en kunnen ze binnen seconden opgeschroefd worden naar het gewenste niveau. Omgekeerd kunnen ze teruggeschroefd worden wanneer er een overschot dreigt. Blindvermogen: bij moderne windturbines is de cos phi regelbaar. Desgewenst op 1,00 (blindvermogen = 0). Maar ook kan de netkwaliteit verbeterd worden als er een capacitieve of inductieve component gewenst is.

    -> Weegt dit alles op tegen de voordelen?? Welke zijn dit dan?? Werkgelegenheid is er één. Toerisme misschien? Milleu???
    A: Windenergie is een onderdeel van de oplossing naar verduurzaming van energie. Met de huidige on- en offshore wind-doelstellingen kan in 2020 24% van onze stroom duurzaam worden opgewekt. En als we in staat zijn om een fatsoenlijke energiebesparingsdiscipline te handhaven kan dit aandeel nog groter worden. Verder zorgt locaal opgewekte duurzame energie voor leveringszekerheid en lage, stabiele energieprijzen. We zijn dan namelijk voor onze energievoorziening niet meer ploitiek en economisch afhankelijk van Saoudi Arabie, Negeria en Rusland, to name a few…

    -> Windmolens (+ alle andere toebehoren) worden ook gemaakt in een proces en wel met grondstoffen en vervaardigt uit grondstoffen. Hoe groen is onze groene energie van windmolens, als je de gehele keten meeneemt?????
    A: De “energetische terugverdientijd” van een windturbine is 3 tot 6 maanden. Dat betekent dat alle energie die nodig is geweest om hem te laten draaien (in de complete productieketen, van grondstoffendelving t/m inbedrijfstelling en onderhoud) in 3 tot 6 maanden door diezelfde turbine wordt opgewekt.

    -> Welk belang heb jij eigenlijk in windmolens?? Verkoop je ze, of ben je onderhoudsmonteur?? Vast geen technicus met achtergrond energietechniek…. dan zou je namelijk beter moeten weten….Of heb je aandelen hierin??
    A: Vanwege mijn interesse in duurzame energie heb ik daar ook mijn werk gevonden. Er is niets leuker dan te werken met een doel waar ook je hart ligt. Critici van wind zullen nu wel roepen: Wiens brood men eet……, maar toe maar. In feite ligt het dus andersom.

    -> Of denk je nu echt de natuur te helpen?? Ik zou alleen graag willen weten in welke mate en tegen welke prijs…….Kosten-Baten Analyse… wie heeft hem???
    A: Lees ook eens het rapport “Meeting the Climate Challenge” in opdracht van de G8 (8 grootste industrielanden). http://www.tai.org.au/Publications_Files/Papers&Sub_Files/Meeting%20the%20Climate%20Challenge%20FV.pdf Als we geen maatregelen nemen zal de ecologische en economische impact op ons roofbouwgedrag( fossiele brandstoffen verstoken) enorm zijn. En kijk ook eens wie de opstellers van het rapport zijn. Bepaald geen extreem linkse milieu-fanatici….. Een van de aanbevelingen is om snel veel meer duurzame energie in te zetten. Windenergie wordt als een van de goedkoopste DE-bronnen expliciet genoemd.

    -> Iedereen heeft recht op een mening en ieder mag roepen wat hij wilt. Maar ooit afgevraagd waarom kernenergie weer bespreekbaar wordt??
    A: Kernenergie is op termijn geen alternatief want uranium is eerder op dan olie. En het stuit mij nogal tegen de borst om 200.000 jaar toekomstige generaties met onze energiegeilheid op te zadelen. En wat las ik van de week ook alweer over Sellafield…..

    -> Dat is wanneer mensen zonder enige kennis van zaken conclusies gaan trekken. Immers een conclusie is snel gemaakt, als je maar zorgt dat je geen kennis van zaken hebt……Dit geld ook voor de ‘huidige’doelstellingen voor wat betreft het aandaal van windenergie…..
    A: helemaal mee eens!

    Groet,
    Arthur

  4. peter schreef op : 5

    ja, ik ben ook best voor wind op zee. hoge productiefactor.
    Wat ik alleen niet begrijp is dat ze zo ver van de kust afmoeten.
    er wordt gepraat over tientallen km zodat niemand ze kan zien!!
    belachelijk toch!! de zee is daar behoorlijk diep dus je hebt gigantische fundaties nodig en vele langere kabels met daarin de
    nodige verliezen. Waarom zetten ze niet op 1 km van de kust af??
    Dan heeft toch ook niemand er last van?? De scheepvaart ook niet!

    -zoekend naar nieuwe vormen van energie, peter-

  5. Arnout schreef op : 6

    Mooie discussie, en wat is het fijn dat er geduldige mensen zijn zoals Arthur die de ‘probleem denkers’ van deze wereld (met Tinus als topper) enige tekst en uitleg geven.

    Je moet niet in problemen denken maar in oplossing; die ligt in dit geval in technologische vooruitgang, waar o.a. offshore windenergie (net als waterstof motoren, biocellen& brandstof, etc. etc. ) een goed voorbeeld van is.

    Ga windenergie maar afkraken als je iets beters hebt uitgevonden! En houdt je oudbollige cijfers en malafide conclusies lekker voor je!

    Hugo Matthijssen [29] reageerde op deze reactie.

  6. Tinus schreef op : 7

    Beste arnout,

    Net zoals jij mensen wil doen beweren dat windenergie de toekomst is, doe ik het tegenovergestelde. Kwestie van mijn mening geven. Je hoeft dit niet te lezen, dus ik houd mijn “oudbollige cijfers en malafide conclusies” niet voor me.

    Ik ben Arthur heel erg dankbaar dat hij de tijd heeft genomen antwoord te geven op mijn vele vragen. Heel erg interresant, net als deze discussie (mijn peroonlijke mening).

    Het is wat jij zegt dat we niet stil moeten staan en technologische vooruitgang moeten nastreven. Maar we hebben het hier over grootschalig opwekken van energie met iets wat geen rendement heeft en ook nooit rendement zal hebben en het is enorm duur. Al eens afgevraagd waarom ze de subsidies hebben afgeschaft en bezig zijn daar in te schrappen?

    Ik heb absoluut geen moeite met windmolens zelf, en ze mogen zelfs in mijn “achtertuin” staan. Als ze maar niet gebruikt worden als oplossing van “het probleem”, daar ze dit niet zijn.

    Je hoeft mij niet uit te leggen dat mensen in alles (dus niet specifiek dit “probleem”) oplossingsgericht zijn. “We hebben een probleem en er moet hals over kop een oplossing worden voorgedragen.” Heel erg fout.

    Lees dit forum maar eens terug wanneer we 25 jaar verder zijn.

    mvg,
    Tinus.

  7. peter peakoil schreef op : 8

    Grappig dat niemand op het idee komt dat er een tijd komt dat we met zijn alle (lees enkele) op waterstof rijden (en de rest gaat maar lopen).

    Waterstof wordt gemaakt oa door elektrolyse uit water. Wat is makkelijke om H2 O2 te maken aan het overschot van elektrische energie van deze “onbetrouwbare” windmolens en zonnecellen (jammer dat allebij ze zo duur zijn). Hoe makkelijke is het weer om daar centrales op te stoken als de wind tijdelijk even weg is.

    Zo simpel, maar dan moeten we wel even zuinig aan gaan doen met elektriciteit. Want er zal nooit en te nimmer genoeg waterstof uit elektrolyse hiervoor beschikbaar zijn. Maar we houden de optie open.

    Wat zijn bij jullie de grootste energie verbruikers over 365 dagen gemeten. Bij mij de centrale afzuig ventilatie (Als de sirene gaat: sluit ramen en deuren – kuch kuch) en de vloerverwarmings pomp.

    http://www.Peakoil.com

  8. Hugo Matthijssen schreef op : 9

    @Arnout [6]:

    Als je deze discussie tot nu toe volgt kom je al snel uit op het idee dat er sprake is van besluitvorming op basis van emotie versus feiten.

    We zitten op dit moment in Nederland door deze wijze van beslissingen nemen in het recente verleden nu al opgescheept met een Betuwelijn en een hoge snelheidslijn terwijl de politiek om daar het geld voor te vinden verder proberen om iedere andere vorm van transport en energieverbruik onder het mom van milieu de nek om te draaien dan wel te ontmoedigen.
    Dezelfde effecten zie in deze discussie.

    Toelichting
    Windenergie uit windmolens kan op dit moment alleen bestaan in concurrentie met andere meer conventionele productiemethoden van energie omdat ook hier de overheid met geld aan het schuiven is.

    Bij het gebruik en promoten van windmolens wordt een belangrijk aspect over het hoofd gezien. Windmolens zijn overwegend niet van staal ( te zwaar) maar van hoogwaardig aluminiumlegering.
    Om aluminium in voldoende hoeveelheid te produceren om daar een windmolen van te kunnen bouwen is relatief erg veel elektrische energie nodig.
    Deze energie is nodig om aluminiumoxide tot een zeer hoge temp. op te warmen om vervolgens deze oxide uiteen te laten vallen in zijn elementen waaronder aluminium.
    Vervolgens moet dit aluminium gemengd worden met andere metalen en enkele andere stoffen om voldoende sterke en buigzame wieken te kunnen maken. Ook daar is veel energie voor nodig.
    De productie van aluminium vereist voor de bouw van een molen al zoveel dat een windmolen naar schatting binnen de beperkte draaimogelijkheden in Nederland ongeveer 3 tot 5 jaar moet draaien voordat de bij de productie gebruikte energie weer is teruggewonnen.
    Dit komt ook door de in Nederland relatief beperkte draai mogelijkheden een windmolen produceert b.v niet bij zachte wind, niet bij wind boven windkracht 7 en niet bij vlagerige wind etc). In een gebied met b.v. pasaatwinden zou de draai continuiteit veel beter zijn maar daar hebben ze ook voldoende zonlicht.
    Daarbij worden dan nog de andere productiekosten nog niet meegerekend.
    Bij de kostenberekening moeten daarnaast ook nog andere aspecten worden meegewogen omdat er sprake is van een technologische vrij ingewikkeld apparaat wat onderhoud, smering en vervanging van onderdelen nodig heeft na een bepaald aantal draaiuren. ( auto’s, of op zee boten, met monteurs etc)

    Overige problematiek:
    De netwerkproblemen zijn al eerder aangegeven echter in de praktijk zijn ze daar in Duitsland al keihard tegenaan gelopen.
    Je kunt je voorstellen als alle windmolens in noord Duitsland door terugval van wind minder gaan produceren er voor de gebruikers wel energie moet blijven. Het komt dan ook voor dat bij voldoende wind de stroom van noord naar zuid getransporteerd moet worden en bij wegvallen van de wind de stroom van zuid naar noord moet. Dat gaat vaak net goed totdat er een lijn onderbroken was in de buurt van Leer. Zelfs noord Nederland zat toen een geruim tijd zonder stroom. Je kunt je voorstellen wat daarbij de opstart verliezen van de aangekoppelde centrales zijn

    Bij grootschalige toepassingen van windmolens neemt dat probleem alleen nog maar toe.

    Plaatsen op de Noordzee
    De net infrastructuur rond een groot windmolen park op de Noordzee zal gezien het bovenstaande dan ook op verschillende plaatsen op het landelijke elektriciteitsnet gekoppeld moeten worden.
    Het betreft dan niet een “simpele” leiding naar de kust maar een heel netwerk.
    Kennelijk is men daar in den Haag nu ook zo langzamerhand achter en bestaat nu het plan om de hele Noordzee vol te zetten met windmolens en deze molens aan elkaar en aan de netten van groot Britannie, Nederland,Noorwegen en Duitsland te koppelen om zo de pieken en dalen in de praktijk te verdelen en enigszins te kunnen opvangen.
    De vraag alleen is dan nog wat zo langzamerhand het voordeel is als nu een enkele windmolen zonder plaatsings – en draai subsidies al onbetaalbaar is.
    Daarnaast blijft het altijd nog nodig om voldoende centrale capaciteit beschikbaar te houden als de wind te hard is of te zacht of wegvalt

    Driemaal hoera voor onze politieke emotie besluitvorming.
    Daar gaat weer veel geld naar toe en daarmee hebben we straks ook nog een windmolenpark die in de rij gezet kan worden naast b.v. de Betuwelijn en de hogesnelheidslijn.

    Hugo

  9. andre Cobus schreef op : 10

    Inderdaad: blijf objectief en raak niet teveel emotioneel betrokken in de huidige politieke besluitvorming; deze is gebaseerd op luchtkastelen en adhoc krantenkoppen. Het lijkt er steeds meer op dat perceptievorming tot een “JA” moeten leiden voor windenergie als duurzame energie. De kolderrieke media show in Kopenhagen is als een luchtbel uit elkaar geklapt! Laat u niet gek maken. Een aantal feiten waar niet over wordt gesproken:
    1. Duitse windenergie wordt getransporteerd via het nederlandse net: de nederlandse consument betaalt hiet indirect een opslag voor; er is minder aanbod van energie waardoor de marktprijs onnodig wordt opgedreven.
    2. Minister Kramer weet dat je de windenergie niet kan opslaan (of doorverkopen) en dat het niet rendabel is voor producenten om in te investeren; dus moet de consument van haar een extra aanzienlijke opslag gaan betalen die de consument niet kan terugvinden in zijn energierekening. Dit naast de belachelijke subsidies!
    3. Tegenover elk MW windenergie moet MW reserve (conventionele energie) beschikbaar zijn, omdat wind fluctueert met makkelijk 40% in enkele minuten. Dit drijft de nier alleen de prijs nog verder op, maar kan ook niet zo snel worden opgevangen met de huidige STEG’s waardoor selcteive afschakeling ( van regio’s “raad eens welke…”) accuut nodig is! Overigens komt de steenkool van deze centrales uit Zuid-Afrika en Australie. Hoezo duurzaam?
    4. De kans op black-outs nemen significant toe; ervaren landen met grote hoeveelheden windenergie weten hier alles van; Denemarken heeft dit ondervonden en is rakelings langs een blackout geschuurd. Hierop is in Denemarken besloten de hoeveelheid windenergie te verminderen tot circa 10%; Kramer wil in Nederland naar 25%! Onmogelijk, onbetaalbaar, onvoorstelbaar risico!

    Zelf heb ik niets tegen windturbines; sterker nog in werk al jaren in deze projecten. De techniek is fantastisch; de politiek achterlijk: wij verdienen ons geld met de subsidies! Ieder mens wil een beter milieu. Dit begint met het stopppen van de LEUGEN. De enige duurzame combinatie is met kernenergie van de vierde generatie: geen CO2, praktisch geen afval en zeeeeer goedkoop; India bouwt er dit jaar 24 stuks; hopleijk dat ze in de toekomst ons zien als een ontwikkelingsland dat hulp behoeft; als dank aan de generatie geitensokken van de jaren zestig; zij verkwanselen onze toekomst!

  10. Robert schreef op : 11

    Duurzame energie moet in deze tijd worden gestimuleerd. Helaas kan het landschap soms een vertekent beeld krijgen van de windmolens en krachtcentrales. Duurzame energie als wind-, zonne- en waterenergie zijn wel prima in opkomst en het is goed dat steeds meer energieleveranciers zich gaan focussen op duurzame energie. Het inzetten van grote duurzame projecten kan ik persoonlijk alleen maar stimuleren!